In De Grote Ratelaar januari – maart 2026 stond het artikel ‘Op de bres voor de jeneverbes’. Daarin werd al de aankondiging gedaan van de oprichting van het Jeneverbesgilde Utrecht. Peter Visee, van IVN de Bilt, heeft vorig jaar een aanvraag gedaan bij het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPU) voor een subsidie en deze is toegekend. Eén van de voorwaarden voor het uitkeren van de subsidie was dat het Gilde zich moet aansluiten bij het Landschap Erfgoed Utrecht (LEU).
In de afgelopen maanden is een paar maal overleg geweest met het LEU over hoe een en ander geregeld kan worden. Op 24 februari 2026 hebben Tjitske (LEU), Peter (IVN De Bilt) en Simone (KNNV Zeist, Heuvelrug en Kromme Rijn) de samenwerkingsovereenkomst ondertekend en is de oprichting van het Jeneverbesgilde Utrecht (JBGU) een feit.
Het JBGU is een zelfstandige werkgroep, zowel aan het LEU als aan het NPU moet verantwoording worden afgelegd. Voor een aantal zaken kunnen we gebruik maken van de kennis en expertise van het LEU.
Het doel van het Gilde is:
- Beschermen van bestaande jeneverbessen.
- Door optimaal beheer de vitaliteit van de jeneverbes verbeteren.
- Optimale condities creëren voor verjonging en verspreiding van de jeneverbes.
Die doelen willen we bereiken door:
1. Inventarisatie
- Waar staan de jeneverbessen in de provincie Utrecht, wie is eigenaar van het gebied?
- Zijn het vrouwelijke of mannelijke bomen?
- Wat is de vitaliteit van de boom, zijn er groeischeuten, hoeveel bessen zijn er en wat is de kwaliteit van de bessen?
- Is er sprake van verjonging in de directe omgeving?
2. In overleg met de terreineigenaren komen tot een provincie breed beheerplan, wat op lokaal niveau verder uitgewerkt kan worden en aangepast aan de wensen van de grondeigenaar.
3. Door literatuuronderzoek en eventueel veldonderzoek bepalen welke maatregelen genomen kunnen worden voor verbeteren van jeneverbespopulatie en biodiversiteit in de omgeving daarvan.
4. Bevorderen van de bekendheid van de jeneverbes door publicaties, website etc.
5. Nuttig besteden van beschikbare gelden:
- Het JBGU heeft van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug een subsidie gekregen van € 6750 voor de opstart van het JBGU, te besteden in 2 jaar.
- Als zelfstandige werkgroep vallend onder het LandschapsErfgoed Utrecht (LEU), kan het JBGU ondersteuning krijgen van het LEU.
Coördinatie
Het Jeneverbes Gilde heeft een ‘kerngroep’, die activiteiten coördineert. Deze groep bestaat uit: Peter Visee, Hans Kamerbeek, Jeroen Lemereis en Simone Laanbroek. Het Gilde is bereikbaar via jeneverbesgilde.utrecht@gmail.com
Voor het uitvoeren van de beheermaatregelen zullen één of meerdere werkgroepen worden ingesteld, die op locatie de beheerwerkzaamheden uitvoeren.
In de komende maanden gaat de kerngroep de plannen verder uitwerken. Er zijn meerdere mogelijkheden om actief deel te nemen.Wie belangstelling heeft om deel te nemen aan het Jeneverbesgilde kan zich melden bij Simone Laanbroek (natuurwerkgroep@ziggo.nl).