In 1901 werd Natuurvereniging KNNV opgericht door onze founding fathers Jac. P. Thijsse, Eli Heimans, Hendrik Heukels, Hugo de Vries, Han Heinsius en Ambrosius Hubrecht. In 2026 bestaan we dus 125 jaar!
De KNNV heeft met de duizenden leden veel voor de Nederlandse natuur en natuurbeweging betekend in deze periode. Er zijn talloze lokale afdelingen opgericht die de natuur in hun buurt in kaart brachten en beschermden. Ook zijn er dankzij KNNV en KNNV-ers diverse grote landelijke natuurorganisaties opgericht, zoals Natuurmonumenten, IVN en de KNNV-Uitgeverij.
Lees hier een overzicht van alle hoogtepunten van Natuurvereniging KNNV van1901 tot 2026.
Om ons 125 jarig bestaan te vieren organiseren we een flink aantal activiteiten, waarvan we een aantal hieronder toelichten.
Een terugblik: Openingssymposium 6 februari
Op vrijdagmiddag 6 februari openden we ons jubileumjaar met een symposium in Utrecht met als thema ‘KNNV 125 jaar burgerwetenschap en biodiversiteit’. Hierin blikten we terug naar hoe het allemaal begon in 1901, maar keken we ook naar het heden en toekomst van de Nederlandse natuur en de rol die Natuurvereniging KNNV daarin speelt. Sprekers waren:
- Menno Schilthuizen (evolutiebioloog)
- Dik van der Meulen (historicus en auteur)
- Wouter Vansteelant (onderzoeker trekvogelecologie)
- Jessica Den Outer (Rechten van de Natuur)
- Theo Briggeman (voorzitter Natuurvereniging KNNV)
27 maart: Jubileumsymposium ‘Natuurdata: basis voor verbinding’
Op vrijdagmiddag 27 maart organiseerde Natuurvereniging KNNV in het kader van het 125-jarig jubileum een symposium over natuurdata. Hoofdonderwerp was hoe het verzamelen van natuurgegevens mensen kan verbinden, met elkaar, met natuurbescherming, en ook met de natuur zelf. Een actueel onderwerp in tijden van verdeeldheid! Het symposium vond plaats bij Natuurmonumenten in Amersfoort en was een groot succes met circa 80 geïnteresseerden.
18 april: Jubileumsymposium ‘125 jaar Natuuronderzoek’
Op zaterdagmiddag 18 april organiseerde Natuurvereniging KNNV een symposium over natuuronderzoek. Tijdens deze dag stonden inspirerende projecten centraal, waaronder het langdurige onderzoek in De Kaaistoep en de inventarisaties van adoptieterreinen in Amersfoort, waarin natuur systematisch wordt onderzocht en gevolgd. Zo konden we laten zien welke waarde inventarisaties hebben voor onze kennis van biodiversiteit en natuurbeheer. Het symposium vond plaats in het Natuurmuseum Brabant in Tilburg.
15 t/m 25 mei: Week van de Biodiversiteit
Op 22 mei was het de Internationale Dag van de Biodiversiteit. Op die dag staan we wereldwijd stil bij de waarde en rijkdom van het leven op aarde. Biodiversiteit bestaat niet alleen uit de variatie tussen soorten, maar ook de biodiversiteit binnen soorten oftewel de genetische diversiteit en de diversiteit aan ecosystemen waarbinnen al dat leven zich afspeelt.
Om biodiversiteit te vieren zijn er dit jaar vele excursies, lezingen, bioblitzen, openbare inventarisaties, open tuindagen, workshops, markten en screenings van natuurfilms georganiseerd, en het was een ongekend succes. Van een waanzinnig inspirerende opening in Hart van Reyeroord in Rotterdam, tot de 300+ andere activiteiten voor jong en oud. Hierdoor leerden talloze mensen de diversiteit van de natuur in hun omgeving kennen en waarderen.
Het thema ‘burgerwetenschap’ kwam ook goed uit de verf, en door het heel Nederland zijn vele waarnemingen ingevoerd in online databases. Dat is niet alleen een mooie aanvulling op reeds bestaande data, maar ook een goed teken dat steeds meer mensen leren dat het registreren van waarnemingen leerzaam én belangrijk is.
Kun je niet wachten tot volgend jaar? Schrijf dan alvast de data in je agenda: de Week van de Biodiversiteit 2027 vindt plaats van vrijdag 21 mei tot zondag 30 mei.
4 september: Jubileumsymposium ‘De natuurlijke stad: Samen werken aan Basiskwaliteit Natuur’
Hoe kunnen vrijwilligers samen met gemeenten en professionals zorgen voor een sterke basis voor natuur in de bebouwde omgeving? Op vrijdag 4 september organiseerde Natuurvereniging KNNV een inspirerend symposium in Amersfoort, waar o.a. vrijwilligers, gemeenten, ambtenaren en professionals samen kwamen.
Het symposium werd op 4 september in Amersfoort georganiseerd en wordt mede gefinancierd met bijdragen van Groene Bondgenoten en Eneco.
Digitale ontsluiting Natura en Wetenschappelijke Mededelingen
Ons tijdschrift Natura, dat gestart is in 1906, met daarin veel natuurwetenschappelijk interessante en waardevolle artikelen, wordt in 2026 volledig ontsloten: 110 jaargangen maken we digitaal beschikbaar via Natuurtijdschriften.nl en onze eigen Kennisbank.
Ook de 226 delen van de Wetenschappelijke Mededelingen (1952–2003), waarin diepgaande kennis over Nederlandse flora, fauna en natuurgebieden is verzameld, gaan we digitaliseren. Deze komen beschikbaar via de Kennisbank.
Dankzij deze digitale ontsluiting wordt een eeuw aan natuurhistorische informatie veel toegankelijker voor onderzoekers, vrijwilligers en natuurliefhebbers.
Het project wordt mede mogelijk gemaakt door steun van het Cultuurfonds, mede dankzij het Meester Prikkebeen Fonds en het Regato Fonds.
Bouwen van de KNNV Natuuracademie
De KNNV beschikt over veel kennis en levert een belangrijke bijdrage aan landelijke monitoringsprogramma’s. Toch blijft een deel van deze kennis onderbenut, omdat waarnemingen niet altijd worden vastgelegd of gebruikt voor rapportages. De KNNV wil daarom de kwaliteit en hoeveelheid van inventarisaties en rapportages vergroten.
In 2026 richten we de nieuwe KNNV Natuuracademie op, met daarin een aanbod aan cursussen, formats voor onderzoek en rapportage, instructies en hulpmiddelen voor waarnemingen. Dit doen we in samenwerking met o.a. Soortenorganisatie. De scholing richt zich zowel op beginners als op specialisten, met inzet van gekwalificeerde docenten.
Het jubileumjaar KNNV 125 jaar wordt mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds, mede dankzij het Meester Prikkebeen Fonds en het Regato Fonds, het KF Heinfonds, Eneco, KNNV-Natuurlijk Delfland, KNNV-Amersfoort en KNNV Wageningen.
